Home - Linux beginners - Installatie

.

• Webdesign
  
  
• Linux beginners
• Wat is Linux?
• Distributies
• Installatie
• De Console
• Documentatie
• Linux Commando's 1
• Bestandsrechten
• VI-editor
• Bestanden zoeken
• Devices - mounten
• Directory-structuur
• Schijfruimte
• Procesbeheer
• tekstgereedschappen
• Redirection en pipes
• Reguliere expressies
• Het opstart-proces
• Software installeren
• Software zelf compileren
• De kernel
• Links
• Literatuur
• Te doen


• Linux gevorderden
• Contact
  
  
• ©2005, Jan Gnodde

Printbaar

3. INSTALLATIE

Het installeren van Linux was tot enkele jaren geleden vaak een moeizame en ingewikkelde aangelegenheid. Maar met de tegenwoordige distributies is een een fluitje van een cent. Ook als je Windows op je computer hebt staan, en dit wilt behouden, is dat geen enkel probleem.

Maar laten we bij het begin beginnen:
Als je Linux niet gekocht hebt, maar wilt downloaden, is het het handigst als je een zgn. iso-bestand download. Dat is een bestand, dat een afspiegeling (afbeelding, image) vormt van de inhoud van een CD. Zo'n iso-bestand is vaak wel 650Mb of meer groot, en een veel distributies bestaan uit meerdere CD's (of een DVD). Een snelle (breedband) internetverbinding is dus wel nodig.

De meeste grotere distributies zijn vanaf meerdere servers te downloaden. Ook in Nederland staan er een paar.
Door hieronder op de links te klikken kun je de iso-bestanden downloaden:

Pardus bestaat uit slechts 1 CD, met tòch een volledig pakket software.
Mandriva 2007 bestaat uit 4 CD's: CD 1, CD 2, CD 3 en CD 4, of 1 DVD.
Fedora Core 6 bestaat uit 5 CD's: CD 1, CD 2 , CD 3 , CD 4 en CD 5, of 1 DVD.

Na het downloaden kun je de iso-bestanden op een CD branden. De meeste CD-branderprogramma's kennen wel een optie om een CD-afbeelding ("image" op z'n engels) direct op CD te branden.

Daarna kun je de computer opstarten (booten) van de vers gebrande CD. Als je computer dat niet doet, moet je even sleutelen in de bios-setup: tijdens het opstarten van je computer zie je op een gegeven ogenblik een tekst als "Press DEL to enter setup" of iets dergelijks. Het kan ook een andere toets zijn. In het bios-setup scherm moet je dan even zoeken naar een regel, waarin je de boot-volgorde aan kunt geven. Zorg dat CD daar als eerste genoemd wordt. Daarna die wijziging opslaan en de setup verlaten volgens de aanwijzingen op het scherm.

Als de computer eenmaal van de CD opgestart is, wijst de installatie-weg zich meestal vanzelf. Toch doe je er goed aan om, voordat je aan de installatie begint, eerst de documentatie te lezen.

Voor Fedora moet je voor de op het internet zijn, en wel hier. Daar vind je diverse manuals in HTML of PDF formaat.

Pardus 2007 installeren

1. Waarschuwing:

Als je van plan bent Pardus Linux samen met Windows te installeren (een zgn. dual-boot, wat betekent, dat je bij het opstarten van je computer kunt kiezen voor Linux of Windows), is het het best, als je Windows installeert vóór Linux.

Als Windows al op je computer staat, en je hebt er nooit Linux op geïnstalleerd, zal het installatie-programma van Pardus je Windows-partitie moeten verkleinen. Hoewel dit bijna altijd goed gaat, is het verstandig van je belangrijke data een back-up te maken.

2. Opstarten van de installatie-CD

De computer moet weten, dat hij van een CD moet opstarten i.p.v. van de harde schijf. Om bij de bios-instellingen te komen, moet je gewoonlijk al snel na het aanzetten van de computer de DEL-toets (bij sommige computers de F2, F10 of ESC toets) indrukken. Er bestaan helaas vele types bios'en, daarom moet je even zoeken naar de juiste plaats waar de boot-volgorde ingesteld kan worden. Zet daar de CD-ROM als eerste boot-device.

Sla hirna de wijzigingen van de bios-setup op (volgens de aanwijzingen, die het bios je geeft). Stop de eerste installatie-CD in de drive en (her-)start je computer!

3. De installatie

Tip: zorg dat alle randapparatuur is aangesloten en ingeschakeld.

Het eerste scherm (zie de afbeelding hierboven), dat Yali je laat zien, geeft je o.a. de mogelijkheid om de taal in te stellen (laatste optie). Als je hier geen gebruik van maakt, zal de installatie in het Turks verlopen, dus zullen we van deze keuze-mogelijkheid toch maar gebruik maken. Ga dus d.m.v. de pijltjes-toetsen naar de onderste optie en druk daarna op de Enter-toets.
N.B.: Als je te lang (langer dan 10 sec.) wacht met het indrukken van een toets, gaat het installeren automatisch verder in het Turks!

Wij kiezen hier voor het Nederlands (met de pijltjes- en Enter-toetsen) en komen weer terug in het eerste (nu Nederlands-talige) scherm en kiezen daar voor de eerste (standaard) optie. Nu gaat het echte installatie-programma starten:

Hier moeten we enig geduld hebben (hoeveel, dat is afhankelijk van de snelheid van de computer), maar dan verschijnt het volgende scherm, waarin we aan moeten geven, dat we de licentie (zeg maar: de copyright-voorwaarden) accepteren. U kunt die licentie-voorwaarden eventueel eerst doorlezen door op de betreffende knop te klikken.
Als u de voorwaarden niet accepteert, zal het installatie-programma stoppen!

Maar wij accepteren die natuurlijk wel en klikken (ja, de muis doet het nu...) in het vakje bij "Accepteren" en daarna op de (dan oranje-gekleurde) pijltjes-knop rechts-onder in het scherm, waarna we in het volgende scherm terecht komen:

Hier krijgen we de mogelijkheid aangeboden de "integriteit" van de CD te controleren. Het wil nl. wel eens gebeuren, dat bij het downloaden en/of op CD branden van een bestand er ergens "een bitje omvalt", waardoor er dus een fout op de CD staat. De CD kan in deze stap gecontroleerd worden op dit soort fouten. Voor wie niet teveel haast heeft met het installeren van Pardus is deze controle aan te raden. Als de CD in orde is bevonden gaan we door naar de volgende stap:

We zien, dat er standaard uitgegaan wordt van een Nederlandse US-toetsenbord-indeling. Toetsenborden met een echte Nederlandse indeling komen nl. nauwelijks voor. Veruit de meeste toetsenborden in Nederland hebben een Amerikaanse indeling. In het vakje onder de lijst kunt u proberen of de weergave van de toetsen klopt (probeer vooral de niet-alfanumerieke toetsen, zoals $,*, = en / even uit). Is dat niet het geval, dan moet u voor een andere toetsenbord-indeling kiezen. Is alles in orde, dan klikt u weer op de pijltjes-knop rechts-onder.
Dan komen we bij een installatie-stap, waar wat meer over te vertellen valt, zeker, als Pardus naast Windows op de harde schijf geinstalleerd gaat worden:

In het scherm staan de harde schijven, die in uw computer zitten, opgesomd. In de meeste gevallen zal dit slechts één schijf zijn, maar meer kan ook.
Nu eerst even wat kennis:
Een harde schijf moet altijd ingedeeld worden in één of meer partities. Het is niet mogelijk meerdere besturingssystemen op één partitie te installeren.
Zoals de in het rood aangegeven tekst al aangeeft: als u ervoor kiest om Yali de boel helemaal automatisch te laten regelen, zullen alle gegevens, die nu nog op de harde schijf staan, gewist worden. Als u Pardus naast Windows wilt installeren, zult u er dus voor moeten kiezen de schijf handmatig te partitioneren. Dat is de keuze, die we in deze handleiding maken:

Zoals u op de afbeelding hierboven ziet, is onze harde schijf voorzien van één partitie, met een ntfs-bestandssysteem (de moderne Windows-versies kennen 2 bestandssystemen: FAT of NTFS). Dat klopt, want op deze schijf staat Windows 2000 geinstalleerd. Deze partitie beslaat de gehele harde schijf, en er is dus geen ruimte vrij voor Pardus.
Het is echter mogelijk de bestaande partitie te verklein. Hij kan/mag echter nooit kleiner gemaakt worden, dan de hoeveelheid data die er op staat! In de meeste gevallen staat de hoeveelheid gebruikte ruimte ook vermeld.
Het verkleinen van de partitie gebeurt door deze te selecteren (erop klikken met de muis) en daarna te klikken op de knop "Grootte aanpassen". Maak voldoende ruimte vrij voor Pardus (minimaal 4 GB, maar liever meer).
Hierna dient de harde schijf weer geselecteerd te worden, en klikt u op de knop "Nieuwe partitie aanmaken". U krijgt nu een scherm met 3 keuzes, waarvan één verplicht: voor het besturingssysteem moet een partitie van minimaal 3600MB (ca. 3,5GB) aangemaakt worden. Het is verstandig om bovendien een swap-partitie aan te maken (Linux gebruikt de swap-ruimte als de hoeveel RAM soms wat te klein is, of als data in het RAM-geheugen een tijd lang niet gebruikt wordt). Over de grootte van die swap-partitie zijn al veel discussies gevoerd, maar ons advies is: zorg ervoor dat de hoeveelheid RAM plus de grootte van de swap samen minimaal 1GB is, maar méér, als er straks intensief rekenwerk van de computer gevraagd gaat worden (bv. video-bewerking).
Daarnaast is het verstandig voor de /home-directory (dat is een map, vergelijkbaar met de map "Documents and Settings" onder Windows) een aparte partitie aan te maken. Hoe groot deze moet zijn, is afhankelijk van wat u straks allemaal op wilt slaan, maar tè groot kan hij nooit zijn...
In ons geval ontstaat na dit alles de volgende indeling:

Als u toch niet tevreden bent met de indeling, kunt u dit nu nog veranderen door op de knop "Alle wijzigingen ongedaan maken" te klikken, want de nieuwe indeling wordt pas definitief nadat u op de pijltjes-toets rechts-onder in het scherm geklikt hebt. En zelfs dan krijgt u eerst nog een waarschuwing:

Maar als u eenmaal op "OK, ga verder" geklikt hebt, gaat de echte installatie beginnen. De partities worden aangemaakt en geformatteerd (d.w.z. voorzien van een bestandssysteem. Pardus maakt standaard gebruik van het Ext3-bestandssysteem).
Daarna worden de bestanden en programma's van de CD op de harde schijf geinstalleerd:

Dit duurt enige tijd, afhankelijk van de snelheid van uw computer. Maar reken toch maar op zo'n 30 minuten.
Als de voortgangsbalk eenmaal bij 100% zit, zal hij toch weer een keer bij 0% beginnen, maar nu met de configuratie van de geinstalleerde programma's. Dit gaat (gelukkig) veel sneller dan het installeren.

Nu moet een wachtwoord opgegeven voor de systeembeheerder. Bij Linux heet de systeembeheerder altijd "root".
U kunt, als u ingelogd bent als "gewone" gebruiker, straks ook de mogelijkheden van de systeembeheerder krijgen d.m.v. de eenvoudige opdracht "su" (switch user). Er wordt dan ook gevraagd om het wachtwoord van root.
Besef wel, dat u als systeembeheerder veel kunt doen, maar ook veel fout kunt doen! In Linux-kringen wordt wel eens gezegd: "Het verschil tussen God en root is, dat God vergevingsgezind is". Het is als systeembeheerder heel eenvoudig het systeem onherstelbare schade toe te brengen.
Geef de systeembeheerder dus een niet eenvoudig te raden wachtwoord en ga door naar het volgende scherm:

Naast de systeembeheerder moet nog minimaal één gewone gebruiker opgegeven worden. Meerdere gebruikers kan natuurlijk ook, als er meerdere mensen zijn, die straks met de computer gaan werken. Iedere gebruiker krijgt zijn/haar eigen home-directory (net zoals in Windows iedere gebruiker een eigen map "Mijn Documenten" krijgt).

Dan volgt nog een belangrijke stap: het installeren van de zgn. bootloader. Een bootloader is een programmaatje, dat bij het opstarten van de computer als eerste gestart wordt, en dat ervoor zorgt, dat het uiteindelijk besturingssyteem opgestart gaat worden. Met de Grub-bootloader, die door Pardus geinstalleerd wordt, is het ook mogelijk bij het opstarten van de computer te kiezen welk besturingssysteem gestart moet worden (als er meerdere besturingssystemen op de harde schijf staan), bv. Windows of Pardus.
In verreweg de meeste gevallen wilt u dat Grub in de MBR (Main Boot Record) geinstalleerd gaat worden. Kies dan dus ook voor die eerste optie. Kies alleen één van de andere opties als u weet wat u doet!

En daarmee is de installatie van Pardus klaar! Klik op de pijltjes-knop rechts-onder in het scherm:

Haal de CD uit de computer (om te voorkomen, dat de computer bij de herstart weer van de CD opstart) en klik op "Herstart".

De computer start nu opnieuw op. Als u al wist, dat Pardus Linux o.a. bekend staat om het snelle opstarten, zult u daar deze eerste keer nog niet veel van merken: bij het voor de eerste keer opstarten moet nog een aantal zaken geregeld worden, maar dat gebeurt verder automagisch. De volgende keer zal het opstarten veel sneller gaan.
Na enige tijd ziet u het scherm, waarin u in kunt loggen, wat u natuurlijk gaat doen...

Alleen deze eerste keer wordt automatisch het programma Kaptan Desktop gestart, dat u in de gelegenheid stelt nog wat zaken in te stellen, zoals het links- of rechtshandige gebruik van de muis, stijl en uiterlijk van het bureaublad, en (dat is wel belangrijk) de netwerkinstellingen. Ook de werking van de package-manager (bv. m.b.t. het wel of niet automatisch updaten van geinstalleerde pakketten) wordt met Paktan Desktop ingesteld. Nadat u dit programma doorlopen hebt is de installatie-procedure echt helemaal afgelopen: U hebt Pardus geinstalleerd op uw computer!

Laatst herzien op 18-12-2006